Dzwoni numer, który wygląda na infolinię twojego banku. Sprawdzasz go w wyszukiwarce, wychodzi, że faktycznie należy do banku. I to jest moment, w którym większość ludzi się rozluźnia - dokładnie ten, na który liczy oszust.
Sprawdzanie numeru ma sens, ale nie w takiej kolejności. Numer jest najsłabszym dowodem w całej tej układance, bo jako jedyny da się sfałszować jednym kliknięciem. Traktuj go jako jedną z trzech przesłanek, nigdy jako rozstrzygnięcie.
Przesłanka pierwsza: zgłoszenia innych osób
Numery używane do oszustw obdzwaniają ludzi masowo, więc zwykle ktoś zdążył je opisać przed tobą. To jedyne źródło, które mówi ci nie tylko czyj to numer, ale w jakiej sprawie dzwoni. Wpisz numer w bazie zgłoszeń i zobacz, czy ma historię. Kilkanaście opisów tego samego schematu w krótkim czasie to sygnał mocniejszy niż jakakolwiek analiza samego numeru.
Brak zgłoszeń nie oczyszcza numeru. Kampanie trwają czasem kilka godzin, a ty możesz być jedną z pierwszych osób na liście.
Przesłanka druga: czy prefiks pasuje do historii
Tu wychodzą najprostsze wpadki. Bank z siedzibą w Polsce nie dzwoni do klienta z numeru zaczynającego się od obcego prefiksu międzynarodowego. Urząd nie kontaktuje się z komórki z zastrzeżonym numerem w sprawie rzekomej zaległości. Jeśli treść rozmowy i pochodzenie numeru się rozjeżdżają, masz konflikt, którego prawdziwa instytucja nie wygeneruje.
Osobna kategoria to połączenia z krajów, z którymi nie masz nic wspólnego. Zebraliśmy je w zestawieniu prefiksów krajów wysokiego ryzyka.
Przesłanka trzecia, i jedyna rozstrzygająca: treść rozmowy
Numer da się podmienić, treści nie. Dlatego to ona ostatecznie przesądza sprawę:
| Co pada w rozmowie | Dlaczego to przesądza |
|---|---|
| Prośba o kod z SMS-a lub PIN | Żadna instytucja nie potrzebuje tych danych przez telefon |
| Instalacja AnyDesk lub TeamViewer | To oddanie zdalnej kontroli nad urządzeniem |
| Przelew na "bezpieczne konto" | Taka procedura nie istnieje w żadnym banku |
| Zakaz mówienia komukolwiek | Izolacja ofiary, nie procedura urzędowa |
| Nacisk na decyzję w tej minucie | Pośpiech ma wyłączyć twoje krytyczne myślenie |
Wystarczy jeden wiersz z tej tabeli. Nie musisz sprawdzać numeru ani udowadniać rozmówcy, że kłamie.
Test, który obchodzi całe sprawdzanie
Rozłącz się i zadzwoń sam na oficjalny numer instytucji, wzięty z odwrotu karty, z rachunku albo z aplikacji. Nie oddzwaniaj na numer z nieodebranego. Jeśli połączenie było prawdziwe, nic nie tracisz. Jeśli fałszywe, właśnie ominąłeś je w całości, bez znajomości ani jednego prefiksu.
Gdy numer okaże się oszukańczy, zgłoś go w bazie. Następna osoba, która go sprawdzi, zobaczy twój opis, zanim odbierze.