W styczniu 2026 roku liczba incydentów obsłużonych przez CERT Polska wzrosła o 119 procent rok do roku. To nie był jednorazowy skok - przez cały pierwszy kwartał telefon i SMS pozostawały jednym z głównych narzędzi oszustów w Polsce. Ten artykuł zbiera w jednym miejscu publicznie dostępne dane za styczeń, luty i marzec 2026 oraz pokazuje, jakie schematy stały za tymi liczbami.
Skala zjawiska w liczbach
Najpełniejszy obraz dają comiesięczne "Podsumowania Miesiąca" zespołu CERT Polska, działającego w NASK. To dane oficjalne, publikowane na licencji Creative Commons - nie szacunki branżowe. Pełne raporty źródłowe znajdziesz tutaj: styczeń, luty i marzec 2026. Zebrane razem pokazują kwartał, w którym presja oszustów rosła z miesiąca na miesiąc.
| Miesiąc 2026 | Zgłoszenia | Incydenty | Oszustwa komputerowe | Nowe domeny na Liście Ostrzeżeń | Zgłoszone podejrzane SMS |
|---|---|---|---|---|---|
| Styczeń | 48,1 tys. | 19,4 tys. | 97% | 18,1 tys. | 16,6 tys. |
| Luty | 51,2 tys. | 18,5 tys. | 96% | 16,9 tys. | 11,9 tys. |
| Marzec | 62,6 tys. | 31,0 tys. | 98% | 29,5 tys. | 14,4 tys. |
| Cały kwartał | ~161,9 tys. | ~68,9 tys. | ~97% | ~64,5 tys. | 42,9 tys. |
Kilka liczb wymaga wyjaśnienia. Kategoria "oszustwa komputerowe" to według klasyfikacji CERT głównie phishing, czyli wyłudzanie danych logowania i danych karty. W styczniu odnotowano 6,4 tys. takich incydentów, w lutym 5,6 tys. Marzec był rekordowy - same incydenty bezpieczeństwa skoczyły do 31 tys., a na Listę Ostrzeżeń trafiło aż 29,5 tys. nowych szkodliwych domen.
Po stronie SMS-ów obraz jest równie wyraźny. W styczniu, na podstawie wzorców wytworzonych przez CERT, operatorzy zablokowali 108,5 tys. fałszywych wiadomości, a w marcu kolejne 75,9 tys. Te wzorce powstają na bazie zgłoszeń kierowanych na bezpłatny numer 8080 - im więcej osób zgłasza, tym szybciej dany szablon ląduje w filtrach sieci.
Dominujące schematy kwartału
Same liczby nie mówią, jak wyglądał atak. Z opisów kampanii w raportach CERT Polska, ostrzeżeń CSIRT KNF oraz komunikatów policji wyłania się kilka powtarzalnych scenariuszy.
Fałszywe inwestycje z udziałem znanych marek
To najliczniej opisywana kampania kwartału. Oszuści podszywali się pod koncerny paliwowo-energetyczne - Orlen, PGE, PGNiG, dawny Lotos, a nawet Teslę - reklamując nieistniejące "programy dla akcjonariuszy". Ten sam mechanizm wykorzystywał wizerunek stacji i serwisów informacyjnych: Polsat News, TVP, TVN, Gazeta.pl. Schemat jest dwuetapowy. Najpierw formularz z reklamy zbiera twój numer, potem dzwoni "konsultant" i namawia na wpłatę na platformę, która później blokuje wypłaty.
"Na policjanta" i "na pracownika banku"
Klasyk, który nie odpuszcza. Przestępca podszywa się pod służby albo bank, straszy "podejrzaną transakcją" i nakłania do przekazania kodu BLIK lub przelewu na "konto techniczne NBP". CERT zwraca uwagę na nowy szczegół: pisma i komunikaty coraz rzadziej zawierają błędy językowe, bo oszuści generują je z pomocą sztucznej inteligencji. Cały mechanizm rozkładamy na czynniki w tekście o metodzie na policjanta i pracownika banku.
Smishing - paczki, podatki i urzędy
Fałszywe SMS-y w pierwszym kwartale najczęściej udawały zwrot podatku, niedostarczoną paczkę, korespondencję z domeny gov.pl, świadczenia socjalne oraz opłaty e-TOLL. Przykładowe domeny z raportu stycznia mówią same za siebie: "weryfikacja-podatki-gov.pl", "e-doreczenia.mc-gov.pl" czy "olxadostawa.info". Wszystkie prowadziły do paneli wyłudzających dane karty.
"Na rezerwację noclegu" i oszustwa na marketplace
Nowość, którą CERT opisał jako schemat rosnący. Przestępcy korzystają z przejętych kont hoteli lub wcieków danych i piszą do osób, które realnie wykupiły nocleg. Treść wiadomości i wygląd fałszywej strony są dopasowane do konkretnej rezerwacji. Osobny strumień to OLX, Allegro i Vinted, gdzie "kupujący" przenosi rozmowę na WhatsApp i podsyła link do fałszywej "wypłaty środków" imitujący InPost, DPD czy Pocztę Polską.
Ile pieniędzy przepadło
Statystyki incydentów nie pokazują strat. Te widać w raportach Związku Banków Polskich i Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości. Z raportu infoDOK ZBP za I kwartał 2026 wynika, że w samym tym kwartale banki udaremniły próby wyłudzeń kredytów na łączną kwotę 140,5 mln zł, przy średniej wartości pojedynczej próby 18,0 tys. zł. Najwyższa udaremniona próba opiewała na 1,88 mln zł.
Rósł też inny wskaźnik: w I kwartale 2026 Polacy zastrzegli 112,5 tys. dokumentów tożsamości - to skok napędzany m.in. możliwością zastrzeżenia dokumentu w aplikacji mObywatel od lutego 2026. Skradziona albo wyłudzona przez telefon tożsamość to surowiec do tych właśnie prób kredytowych.
Telefon jest często pierwszym krokiem w tych sprawach. W styczniu 2026 CBZC rozbiło grupę, która namawiała ofiary telefonicznie na fałszywe inwestycje w akcje spółki Skarbu Państwa - straty przekroczyły milion złotych. Dla skali dorzućmy tło roczne: w całym 2025 roku łączna suma strat w sprawach prowadzonych przez CBZC sięgnęła 537 mln zł, a odzyskano mienie warte niecałe 25 mln zł.
Sztuczna inteligencja w roli głównej
Wątek, który łączy niemal wszystkie powyższe schematy. CERT Polska wprost zauważa, że oszuści sięgają po narzędzia AI, by generować wiarygodne pisma i materiały. Równolegle rośnie problem klonowania głosu - przestępcy potrafią odtworzyć barwę głosu bliskiej osoby z kilku sekund nagrania z mediów społecznościowych i wykorzystać ją w telefonie "na wnuczka". Skalę pokazuje listopadowy precedens: do Sądu Okręgowego w Warszawie trafił pierwszy w Polsce pozew dotyczący nieuprawnionego użycia głosu wygenerowanego przez AI. Jak działa ta technika i jak ją rozpoznać, tłumaczymy w artykule o vishingu i klonowaniu głosu.
Co robić, gdy odbierasz podejrzany telefon
- Rozłącz się przy presji czasu. Każde "musi Pan działać natychmiast" to sygnał alarmowy, nie argument.
- Oddzwoń sam na oficjalny numer. Weź go z karty bankowej albo ze strony instytucji, nigdy z wyświetlacza - numer da się sfałszować.
- Nie podawaj kodów ani danych karty. Bank ani policja nigdy nie poproszą o kod BLIK, hasło czy przelew "weryfikacyjny".
- Zweryfikuj nieznany numer w wyszukiwarce i w serwisie z opiniami, zanim oddzwonisz.
- Zgłoś podejrzany SMS pod numer 8080, a stronę phishingową na incydent.cert.pl - pomagasz zablokować szablon dla wszystkich.
- Jeśli już podałeś dane, natychmiast zadzwoń na infolinię banku i zastrzeż dokumenty oraz zmień hasła.
Lista kontrolna na pierwszy kwartał 2026
- Włącz filtr spamu i połączeń u swojego operatora - większość ma go w abonamencie bez dopłaty.
- Ustaw w aplikacji bankowej limity przelewów i powiadomienia o każdej transakcji.
- Nie klikaj linków z SMS-ów o paczkach, dopłatach i zwrotach podatku - wejdź na stronę firmy ręcznie.
- Sprawdzaj adres strony przed logowaniem; domeny w stylu "santander-pl-1.top" to oszustwo.
- Umów z rodziną hasło bezpieczeństwa na wypadek telefonu "w nagłej potrzebie" - to prosta obrona przed klonowaniem głosu.
- Ostrzeż starszych bliskich; to oni najczęściej tracą oszczędności życia.
FAQ
Skąd pochodzą liczby w tym raporcie?
Z comiesięcznych "Podsumowań Miesiąca" CERT Polska za styczeń, luty i marzec 2026, uzupełnionych o dane Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości oraz raport infoDOK Związku Banków Polskich. To źródła publiczne. Szerszy kontekst statystyczny znajdziesz w tekście o statystykach oszustw telefonicznych w Polsce.
Dlaczego marzec wypadł znacznie gorzej niż styczeń i luty?
W marcu CERT obsłużył 31 tys. incydentów - najwięcej w kwartale - i wpisał na Listę Ostrzeżeń 29,5 tys. nowych szkodliwych domen. Złożyło się na to nasilenie kampanii inwestycyjnych i sezonowych smishingów wokół rozliczeń podatkowych. Pojedynczy miesiąc potrafi się wahać, ale kierunek przez cały kwartał był wzrostowy.
Czy te dane obejmują tylko telefony?
Nie w całości. CERT liczy incydenty w całej polskiej cyberprzestrzeni, ale telefon i SMS są w nich kanałem dominującym - smishing i połączenia od fałszywych "konsultantów" to wstęp do większości opisanych oszustw finansowych.
Co zmieniła ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej?
Ustawa z 28 lipca 2023 roku o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej nałożyła na operatorów obowiązek blokowania smishingu i spoofingu na podstawie wzorców tworzonych przez CSIRT NASK. To dzięki niej w pierwszym kwartale 2026 zablokowano setki tysięcy fałszywych SMS-ów. Za CLI spoofing grozi grzywna, ograniczenie wolności albo więzienie - w poważniejszych przypadkach od 3 miesięcy do 5 lat.
Podsumowanie
Pierwszy kwartał 2026 roku to w polskiej telefonii obraz rosnącej presji: niemal 69 tys. incydentów, ponad 64 tys. zablokowanych domen i blisko 43 tys. zgłoszonych podejrzanych SMS-ów w trzy miesiące. Dominowały fałszywe inwestycje z wizerunkiem znanych marek, klasyczne "na policjanta" wspierane przez AI oraz smishing wokół paczek i podatków. Dobra wiadomość jest taka, że schematy się powtarzają, a jedna prosta zasada - rozłącz się, sprawdź, oddzwoń na oficjalny numer - rozbraja większość z nich.